Hipotensja – co to jest?

Hipotensja to inaczej niedociśnienie. Jest rozpoznawana przy utrzymywaniu się niskich wartości ciśnienia tętniczego krwi poniżej 100 mm Hg ciśnienia skurczowego lub 60 mm Hg ciśnienia rozkurczowego. Szacuje się, iż na hipotensję cierpi około 15% społeczeństwa.

Przyczyny hipotensji

W wielu przypadkach bywa tak, że nie można określić przyczyny hipotensji – wiadomo jednak, iż  częściej pojawia się u osób szczupłych, a skłonność do tej choroby jest częściowo dziedziczna. Istnieje kilka odmian hipotensji, w tym hipotensja ortostatyczna. Należy mieć na uwadze, że hipotensja ortostatyczna nie jest odrębną jednostką chorobową, tylko objawem, który definiuje się jako spadek skurczowego ciśnienia tętniczego o 30 mm Hg lub więcej, natomiast rozkurczowego o 10 mm Hg w czasie zmiany pozycji leżącej na stojącą. Częstość występowania tego objawu wzrasta z wiekiem, występuje u 5–30% osób starszych.

Zmiana pozycji na stojącą powoduje w czynności układu krążenia istotne zmiany, których intensywność zależy od sił ciążenia. Krew (a dokładniej 500-700 ml) gromadzi się w dolnych obszarach układu żylnego, to właśnie sprawia, że zmniejsza się jej objętość dopływająca do serca, zmniejszają się zatem również pojemność minutowa i spadek ciśnienia tętniczego. W warunkach fizjologicznych zespół ekspresowo działających mechanizmów adaptacyjnych zapobiega skutkom zmiany pozycji na stojącą i zapewnia utrzymanie ciśnienia krwi stałym, niezmiennym poziomie. Pomaga tutaj układ autonomiczny, szczegółowiej: jego część współczulna, która sprawia, że  łożysko żylne się zwęża i poprzez to zapewniona zostaje właściwa redystrybucja krwi, a także zwiększenie jej dopływu do mięśnia sercowego.

Innym czynnikiem działającym w tym kierunku jest zwiększenie się w pozycji stojącej napięcia kończyn dolnych wraz z obniżeniem ciśnienia w klatce piersiowej. Wówczas mamy do czynienia ze wzrostem aktywności układu adrenergicznego, co możemy ocenić na podstawie zwiększenia stężeń adrenaliny i noradrenaliny, aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron czy nasilenia ekskrecji wazopresyny. Wszystkie te czynniki sprawiają, że zwiększa się opór naczyń krwionośnych, częstość skurczów serca i nerkowa retencja (inaczej zatrzymanie) sodu i wody. To z kolei sprawia, iż średnie ciśnienie tętnicze ma wartości zbliżone do prawidłowych i zapobiega ujemnym skutkom, które łączą się nietolerancja ortostatyczną.

Hipotonia (hipotensja) ortostatyczna jest następstwem upośledzonej adaptacji do pozycji pionowej, z tym, że nieprawidłowości mogą znajdować się w różnych miejscach regulacji krążenia i dotyczyć:

  1. wydolnej pracy serca,
  2. regulowanego przez układ współczulny oporu naczyń krwionośnych,
  3. układu regulującego wolemię (nerki, wazopresyna).

Aby usprawnić diagnozowanie i działania profilaktyczne wyróżniono hipotonię ortostatyczną:

  1. a) pierwotną (niewyjaśniona etiologia)
  2. b) wtórną (objawowa)

Wtórna hipotonia ortostatyczna związana jest z:

a) chorobami gruczołów wewnętrznego wydzielania, zaburzeniami metabolizmu:

  • niewydolność nadnerczy,
  • pierwotny hiperaldosteronizm, cukrzyca,
  • amyloidoza, porfiria.

b) chorobami ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego:

  • guzy mózgu
  • choroba Parkinsona,
  • encefalopatia Wernickego,
  • zmiany w obrębie pnia mózgu,
  • wiąd rdzenia,
  • syringomyelia,
  • neuropatie obwodowe,
  • dysautonomia rodzinna.

Inne przyczyny to:

  • zaburzenia elektrolitowe,
  • hipowolemia,
  • niedokrwistość niedobarwliwa,
  • leki psychotropowe,
  • przewlekła hemodializa,
  • hiperbradykininizm.

Samoistna hipotonia ortostatyczna dzieli się się na dwa typy: pierwszy jest bez objawów neurologicznych, natomiast w drugim występują (zespół Shy-Dragera).

Choroby upośledzające wydolność układu sercowo-naczyniowego, które mogą sprzyjać pojawieniu się hipotensji ortostatycznej to między innymi:

  • stany zapalne i zwyrodnieniowe mięśnia sercowego,
  • zawał mięśnia sercowego,
  • ciężkie zaburzenia rytmu,
  • zespół chorego węzła zatokowego,
  • niektóre wady serca: zwężenie ujścia żylnego lub tętniczego,
  • miażdżycowe zwężenia naczyń.

Objawy hipotensji

Jeśli chodzi o objawy hipotensji, to są one następujące:

  • zawroty głowy, zaburzenia równowagi,
  • mroczki przed oczami,
  • ból wieńcowy,
  • ból karku w pozycji stojącej,
  • upadki,
  • niepewne utrzymywanie się w pozycji stojącej,
  • niemożność stania lub chodzenia.

Nasilenie objawów bywa bardzo różne – u niektórych objaw ten manifestuje się w niewielkim stopniu, u innych może prowadzić nawet do utraty przytomności.

Leczenie hipotensji

Jeśli chodzi o leczenie hipotensji, to należy najpierw wykluczyć cukrzycę, amyloidozę czy choroby neurologiczne. Gdy nie zna się przyczyny choroby, stosuje się leczenie objawowe. Pacjenci powinni przyjmować odpowiednią ilość płynów, stosować dietę z dużą ilością soli, prowadzić w miarę możliwości aktywny tryb życia, unikać gorących kąpieli czy zbyt długiego stania. Czasem należy też zastosować leki.



2 replies on “Hipotensja – co to jest?”

  1. Daria napisał(a):

    Leczenie hipotensji jest niebywale długotrwale. Zwłaszcza, że praktycznie są marne szanse na to żeby całkowicie się wyleczyć. U mnie trwa to już trzeci rok i nie widać żadnych zmian na lepsze. To znaczy zmiany widać, ale na gorsze raczej…

  2. gotowy napisał(a):

    Zmień lekarza, poważnie. Hipotensja to skomplikowane schorzenie, ale właśnie to sprawia, że lekarze mają problem z leczeniem hipotensji, ale także z postawieniem diagnozy, trafnej diagnozy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *